วัดสมุหประดิษฐ์ เป็นพระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ เรียกชื่อเต็มว่า   วัดสมุหประดิษฐาราม ตั้งอยู่เลขที่ ๒ ถนนพิชัยรณรงค์สงคราม  หมู่ที่ ๗ ตำบลสวนดอกไม้  อำเภอเสาไห้  จังหวัดสระบุรี  สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินที่ตั้งวัดมีเนื้อที่ ๑๕ ไร่ ๓ งาน ๓๓ ตารางวา เจ้าพระยานิกรบดินทร์ มหินทรมหากัลยาณมิตร (โต) ต้นตระกูลกัลยาณมิตร ได้สร้างวัดนี้ขึ้นเมื่อรัชกาลที่ ๓ เพื่ออุทิศให้มารดา เมื่อสร้างวัดเสร็จแล้ว จึงได้น้อมเกล้าฯ ถวายเป็นพระอารามหลวง แต่จะเป็นในรัชกาลไหนไม่แน่ชัดเพราะปรากฏว่า  ท่านเจ้าพระยานิกรบดินทร์ (โต) ได้เป็นที่สมุหนายก อยู่ถึง ๒ รัชกาลคาบเกี่ยวกัน คือตอนปลายรัชกาลที่ ๓ และต้นรัชกาลที่ ๔  สันนิษฐานว่าคงจะได้ถวายในรัชกาลที่ ๔ เมื่อสร้างวัดเสร็จแล้วพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงโปรดพระราชทานนามว่า วัดสมุหประดิษฐาราม

ความสำคัญของวัดในอดีต

เป็นสถานที่สำหรับประชุมข้าราชการจังหวัดสระบุรี เพื่อทำพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา ในพระอุโบสถของทุก ๆ ปี แต่ได้เลิกไปประชุมถือที่อื่นนานแล้วเป็นสถานที่ตั้งสำนักงานเจ้าคณะเมืองสระบุรี (เจ้าคณะจังหวัด)  ปรากฏหลักฐานตั้งแต่รัชกาลที่ ๔

การศึกษา ได้จัดศาลาโรงธรรม(ศาลาการเปรียญ) ในวัดเป็นโรงเรียนประชาบาลแห่งแรกของจังหวัดสระบุรี นามว่า โรงเรียนประถมสมุหประดิษฐ์ เปิดสอนเมื่อวันที่ ๙ พฤษภาคม ร.ศ.๑๒๖ (พ.ศ.๒๔๕๑) เมื่อยุคพระศีลวิสุทธิดิลก (โต ธมฺมปญฺโญ) ปกครองวัด และในฐานะดำรงตำแหน่งเจ้าคณะเมืองสระบุรี ได้เป็นผู้ริเริ่มวางรากฐานการพัฒนา ทั้งบุคลากร ทั้งถาวรวัตถุ โดยการวางระเบียบแบบแผนการศึกษาพระปริยัติธรรมขึ้นเป็นแห่งแรกของจังหวัดสระบุรี ในวัดนี้

- เปิดเรียนนักธรรม พ.ศ. ๒๔๕๘

- เปิดเรียนบาลี  พ.ศ.๒๔๗๗

ทั้งนี้ก็ได้ขยายการศึกษาพระปริยัติธรรมไปยังอำเภอต่างๆ ในเขตจังหวัดสระบุรี ตามลำดับจนกระทั่งถึงปัจจุบันนี้ ก็ได้มีการจัดการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่องตลอดมา

เ

สนับสนุนการศึกษา พัฒนาบุคคล

ปฏิบัติตนตามกิจ ประดิษฐ์สิ่งถาวร

ถอดถอนพาลชน สงเคราะห์คนสุจริต ฯ